Mans en Vroue: Die kerk se skewe speelveld (Deel 1)

Nou die dag lees ek ‘n tirade: “Die bybel is misogenies en ‘n rede waarom vroue onderdruk is. Die bybel vertel vroue is maar net helpers, moet stilbly in die kerk, en moet onderdanig wees aan mans. Trouens, hulle moet selfs ‘n teken dra van die man se gesag.” Ek het nie eers probeer antwoord nie. Om te redeneer daarmee sal ‘n opdraende stryd wees.

Hoe wen mens die wedstryd as die hele speelveld skeef is? As ek wil vertel van die goeie nuus van gelykheid, van hoe daar geen man of vrou is in Christus nie (Gal 3:28), hoe albei geslagte gemaak is om te heers oor die aarde(Gen. 1:28) , is die hele taal teen my!

Vroue teenoor hulle mans

Vat ‘n raai watter woorde in die Afrikaanse bybels gebruik word om [x] mee te vertaal: Alle gelowiges moet [x] teenoor mekaar wees. Mens moet [x] teenoor die regering en owerhede wees. (Onthou dat Paulus en Petrus, wat skryf dat mens so moet wees teenoor owerhede, ook geleer het dat mens eerder aan God gehoorsaam moet wees as aan mense, en bly preek as owerhede hulle wou laat ophou.) Vroue moet [x] teenoor hulle mans wees, en as hulle so is, kan dit ongelowige mans vir Christus wen sonder dat hulle eers oor Christus hoef te praat. [x] is die Griekse woord hupotasso, en word na Afrikaans vertaal met onderwerp aan, onderworpe aan, of wees onderdanig aan. Hierdie vertaling is effens misleidend. Soos reeds vertel, het Paulus en Petrus hulle nie eintlik aan die owerhede se hou-op-preek reëls gesteur nie. Nogtans het hulle albei vertel mens moet die owerhede hupotasso. En soos ons onderdanig verstaan, is wees julle almal (alle gelowiges) aan mekaar onderdanig” bietjie moeilik. Ek kan nie alles doen wat jy sê, alles wat die 7-jarige Sondagskoolkind sê, wat die grootdopers sê (“moenie jou kind laat doop nie”) en alles wat die kleindopers sê (“laat doop jou kind”) nie. En nog minder kan ek dit doen terwyl almal van hulle ook doen wat ék sê, en hulle almal doen wat mekaar sê. En dan lees ons hierdie ietwat vreemde vertaling, onderdanig, en ons dink God het die vrou ‘n laer status as die man gegee. En party mense verdraai onderdanig nog verder, dat dit meer soos iets uit sado-masochistiese pornografie as na iets uit die bybel klink. Hupotasso is nie eers ‘n opdrag (sy moet hupotasso) wanneer die bybel dit van vroue sê nie – elke keer buiten een keer word dit glo in die passiewe vorm gesê in die koine Grieks (die taal v.d. Nuwe Testament): Vroue is onderworpe aan hulle mans. Nou ja, vroue se onderworpenheid aan hulle mans is ‘n feit waaraan Women’s Lib min van ‘n verskil kan maak. As Manlief wil wegtrek agter werk aan kan Vroulief of alleen bly of saamtrek, maar dis elk geval ‘n verandering. As Vroulief iets groot wil koop, moet Manlief daarvan weet. As ‘n man sy vrou beledig of selfs ignoreer, beïnvloed dit haar vinnig. Want sy is onderworpe aan hom. Dis só maklik om te sê: “Ja, maar die bybel sê vroue moet onderdanig wees aan hulle mans.” Dis die hele Afrikaanse Ou vertaling, Afrikaanse Nuwe vertaling, en meeste Engelse vertalings, wat die speelveld skeef maak. Meeste verse waar mense- nie net vroue nie- moet hupotasso aan ander mense, word dit vertaal met onderwerp jou aan, maar waar dit na vroue verwys, word dit vertaal met wees onderdanig. Hierdie is nie die oorspronklike bybel se fout nie, maar die vertalers s’n. Hier is meer oor wat hupotasso kan beteken. Die Bybel vertel boonop ook dis iets wat alle gelowiges vir mekaar moet doen, dus moet die gelowige man dit ook vir sy vrou doen.

Die hoof van die vrou?

Dis ewe maklik om te reken: “Die Bybel noem die man die hoof van die vrou.” Weereens is dit ‘n vertaalprobleem. Grieks vertel dat die man die kop (kephale, koine Grieks vir kop) van die vrou is. Kop het glo nie die betekenis van leier in koine Grieks gehad nie, maar van bron, oorsprong of verwekker. Dis nou naas die letterlike betekenis. Dit het meestal die liggaamsdeel bokant die nek beteken. Om een of ander rede het ons dit na Afrikaans toe vertaal as hoof, wat mens laat dink dat die bybel van ‘n leier praat. Die man, Adam – nie elke man nie- is kop (bron waaruit sy kom) van die vrou, Eva – nie elke vrou nie.

Word vervolg, kommentaar sal oop wees by deel 2

Comments are closed.