Vroue en mans in God se plan: In Antwoord op JUIG

Hy het beveel dat ek my kar, my TV, my kitaar, ens. opgee. Ek het so gemaak met net ‘n sweempie van protes. Ek het nie meer die reg gehad om goed te besit nie. Ek was getroud, en my man was my geestelike outoriteit … Dus was ek later gehoorsaam, toe my man my lyste gegee het van wat ek alles perfek skoon moet kry voor ek kan gaan slaap in die aand, ens., omdat ek gedink het dis God se wil. Om presies te wees, as iemand in sonde was, was dit EK oor ek verneder gevoel het deur hierdie lang lyste. Ek het gedog my reaksie is sonde, nie my man wat my soos ‘n kind behandel nie.  Volgens die leringe van [Christelike patriargie], mag ‘n vrou net vir haar man nee sê as hy haar vra om sonde te doen. En om ‘n lys te gee van hoe die hele kombuis tandeborsel-geskrop moet word voor ek die trappe kan klim om bed toe te gaan (waar hy gewag het, gereed vir aksie) was nie sonde nie. Reg? My hart sou val tot in my skoene terwyl ek daardie trappe klim, uiteindelik klaar met my werk, en dit kry, weer. Ek was seker (danksy al die boeke [oor onderdanigheid/ manlike leierskap] wat ek gelees het) dat die probleem EK was. Ek was skaam oor MY sonde van om nie ‘n vrolike, amoreuse vrou te wees nie.

Journey

Wat kan Errol Naidoo, skrywer van JUIG se Geslags-Hiërargie  in die huis artikel, vir Journey en die talle vroue soos sy sê? Ja, ons stem saam haar man is nie veronderstel om so te wees nie. Maar wat kan sy hier doen, as die Bybel haar beveel om onderdanig te wees aan haar hoof?

Dis natuurlik nie die enigste manier waarop “die man moet lei, die vrou moet onderdanig wees” leringe huwelike en families raak nie. Talle goeie, liefdevolle mans het ‘n vrou wat in die kerk of Christelike tydskrifte oor die man se rol geleer het. Hy moet “koning, priester en profeet”van die huis wees – al noem die Bybel hom nooit enige daarvan nie. Hy moet huisgodsdiens lei. Hy moet die enigste broodwinner wees. Hy moet beter besluite neem.

Dan raak sy ontevrede met hom: Hoekom doen my man nie dit nie? En sy prober hom subtiel, “onderdanig”, giet in die vorm waarop die kerk (sy gaan meer kerk toe as hy) sê hy moet inpas.

Geen wonder Dr. David H. Olson het gevind dat (81%) van egalitariese paartjies gelukkig getroud was, terwyl 82% van paartjies waar albei hulle huwelik as tradisioneel (hiërargaal) vind, hoofsaaklik ongelukkig was nie.

Ek is geensins verbaas deur hierdie syfers nie. Dis immers wys om God se ontwerp vir die huwelik te volg, en God se ontwerp is nie las wat party moderne Fariseërs op mense bind nie.

Die moeilikheid, glo ek, waarom soveel opregte siele dink God se plan vir huwelike is man-bo-vrou-onder, is dat hulle een word misverstaan, en dit dan gebruik as basis vir die res van die skrif oor man-vrou verhoudings.

Die man as hoof van die vrou – betekenis

Jy weet waarskynlik die Nuwe Testament was oorspronklik in Grieks geskryf. Die Nuwe Testament sê:

Die man is die kephale van die vrou” – Efes 5:23, 1 Kor 11:3, as ons vereers die problematiese Griekse woord onvertaal laat.

Kephale beteken, onder andere, die letterlike kop (hoof) bokant jou nek. Ander betekenisse sluit in bron, lewe, hoeksteen, uiterste punt, voorsaat, begin, kroon, voltooiing en totaal. Die Liddel, Scott and Jones’s Greek-English Lexicon is een van die mees gerespekteerde leksikons van antieke Grieks. Dit gee niks soos leier of gesagsfiguur as moontlike betekenis vir die woord nie. Met soveel moontlike betekenisse om uit te kies, hoe weet ons wat hier bedoel word?

Griekssprekende Bybelskoliere van die vroegste eeue het reeds daardie een geantwoord:

Athanasius (296-373) Biskop of Alexandrië, stateer in De Synodis Anathema:

“Want die hoof (dit is die bron) van alle dinge is die Seun, maar God is die hoof (dit is die bron) van Christus.”

Cyril (376-444) Aartsbiskop van Alexandrië, in De Recta Fide ad Pulcheriam et Eudociam het geskryf:

“Daarom het hy [Adam] die eerste hoof, wat bron is, van ons ras geword, en was van die aarde en aards. Aangesien Christus die tweede Adam genoem is, was hy geplaas as hoof, wat bron is, van diegene wat deur Hom nuut gevorm is tot onsterflikheid deur heiligmaking van die Gees. Daarom het hy wat ons bron, dit is hoof, is verskyn as ‘n mens. Maar hy, al is Hy van nature God, het self ‘n genererende hoof, die hemelse Vader, en al was hy die Woord, was verwek deur hom.”

1 Kor 11:3 noem doodeenvoudig Adam die bron van Eva – sy kom uit hom. In Efes 5:23 gaan dit oor liefde en versorging. Soos Christus die kerk liefgehad het en die bron van goeie dinge vir haar is (Efes 5:25-26), so moet die man sy vrou, sy liggaam, voed en versorg (Efes 5:28-29)

Ongelukkig is kephale na Afrikaans vertaal as hoof, nie kop nie. Die figuurlike Afrikaanse betekenis van hoof is leier. Nou hoe moet die Bybel-leser wat nie Grieks ken nie raai hoof beteken nie gesagsfiguur nie?

Wel, as hoof gesagsfiguur beteken het, sou 1 Kor 11:3 (Christus die hoof van die man, die man die hoof van die vrou) van twee-laag Christenskap gepraat het: Mans kan Christus volg, maar vroue moet mans volg. Daar sal twee middelaars tussen die vrou en God wees: Haar man en Christus. Wat kan meer anti-evangelie as dit wees?

Onderdanigheid – hoe die vrou moet onderdanig wees

Wanneer jy verstaan dat hoof bron beteken, begin die res van die prentjie in plek val!

Jy hoef nie meer onderdanigheid deur ‘n manlike-gesag – bril te sien nie. In plaas daarvan, kan jy onderdanigheid in die regte konteks sien:

Wees uit eerbied vir Christus aan mekaar onderdanig – Efes 5:21

Kan almal onder wees in ‘n hiërargie? Nee, dis onmoontlik. Kan almal mekaar volg en al die ander laat lei? Nee. Dus is Bybelse onderdanigheid nie om iemand anders die leier te laat wees nie.

Onderdanigheid, soos die Bybel dit gebruik, moet iets wees wat almal vir mekaar kan doen. Bybelskoliere vertel daardie selfde Griekse woord beteken ook ondersteuning, samewerking, om jou deel van die verantwoordelikheid te vat, en identifikasie met. (As jy weet dat “deel vat van die verantwoordelikheid” deel van die betekenis is, sal jy onderdanigheid op ongeveer die teenoorgestelde manier benader as ‘n my-man-is-baas  onderdanige.)

Moet ‘n vrou aan haar man onderdanig wees? Ongetwyfeld, ja! Alle gelowiges moet aan mekaar onderdanig wees, dus moet haar gelowige man ook aan haar onderdanig wees. Maar sy moet onderdanig wees soos die Bybel onderdanigheid beskryf, nie soos die Afrikaanse woordeboek dit beskryf nie. En Bybelse onderdanigheid beteken duidelik, gesien in die lig van Efes 5:21, nie hiërargie nie.

Die skeppingsplan

Waar die geslags-hiërargiste allerhande goed by Genesis se woorde moet inlees om te “bewys” dat eensydige onderdanigheid nog altyd God se plan was, kan jy nou die skeppingsverhaal lees vir wat dit is: Man en vrou was op twee verskillende maniere geskape, maar met geen bevellyn  tussen hulle nie. Eva as helper beteken nie sy is onder Adam nie – God word Israel se helper en Dawid se helper genoem met dieselfde Hebreeuse woord. Die woord word meer vir God gebruik as vir mense.

Hiërargie word egter voorspel in die sondeval: …hy sal oor jou heers –Gen 3:16. Jy sal in staat wees om Gen. 3:16 te lees soos dit daar staan, en sien dis ‘n donker voorspelling wat waar geword het, nie ‘n opdrag nie. ( Ek glo geslagshiërargie is een van die negatiewe gevolge van die sondeval, wat Jesus gesterf het om te kom wegneem.)

In ‘n ideale wêreld sal interpretasies soos: “God het Adam eerste gemaak, want Hy wil hê dat mans vroue lei en van Hom leer”so simpel klink soos “God het Adam eerste gemaak oor mans dubbel so lank vat om dinge te verstaan. Só kon hy haar een keer en hom twee keer vertel.” Ons weet nie wie – Adam of God – vir Eva geleer het of hoekom God dit so gedoen het nie. Dis voorbarig om te maak asof ons weet.

Swaar laste

Diegene wat glo die man is die leier (hoof) en die vrou ‘n onderdaan, bind swaar laste op albei. Baie mans kan konsidererende huweliksmaats, goeie pa’s, voorsieners en beskermers wees – maar hulle kan nie, alleen, leiding neem in alle sake wat met die huwelik en gesin verband hou nie. Of hulle hoor hulle moet priesters wees wat intree vir hulle families, maar hulle weet hulle vroue bid meer en sien nie wat maak hulle gebede meer spesiaal nie. As sy meer vir haar gesin bid, moet sy minder, of hy meer bid om hom “priester” te laat wees?

Maar mense wat dit glo, bind ‘n nog swaarder rol op vroue. “Maar as die man liefhet soos Christus die kerk liefhet, is dit maklik om onderdanig te wees” vertel hulle. Gaaf, maar geeneen van hulle vertel vroue moet net onderdanig wees as mans perfek liefhet nie. Daar is vroue soos Journey in die liggaam van Christus.

Aan die begin van die artikel het ek gevra hoe “mans moet lei, vroue moet onderdanig wees” proponente  ‘n vrou soos Journey kan help. Ons wat weet hoof beteken bron, en onderdanigheid verwys na ondersteuning en gedeelde verantwoordelikheid, nie ‘n bevellyn nie, kan haar vertel om langs haar man te staan en nie onder hom nie. Sy is nie sy slaaf nie, nes hy nie hare is nie. Die Bybel gebruik ‘gesag/ beskikking oor die maat/ mag’ net een keer in verband met die huwelik – en dis om te vertel dat mans en hul vroue gelyke gesag in die slaapkamer het. (1 Kor 7:4)

As ons verstaan wat God regtig sê oor mans en hul vroue, kan huwelike word wat God wil hê dit moet wees. Die resultate, soos Dr. David H. Olson gevind het, spreek vanself.

8 responses to “Vroue en mans in God se plan: In Antwoord op JUIG

  1. IgnorantiaNescia

    Nice post; are you going to send this to JOY/JUIG?

  2. Dankie, ek het al – aan JUIG en in Engels aan JOY. Nou bid ek dat hulle hierdie vrymakende waarheid gaan publiseer!

  3. Ek vind Juig/Joy ‘n baie gevaarlike tydskrif…

  4. B i b, dis verblydend om ‘n man te sien wat “like” druk op hierdie inskrywing. Kan jy uitbrei op waarom jy Juig/Joy as gevaarlik beskou?

  5. Retha, ek ken mense wat dit gereeld lees en daarom het ek al baie daarin geblaai. Ek wil nie graag die woord gebruik nie, want dis emosioneel gelaai, maar wat hulle baie keer verkondig is fundamentalisties – ‘n direkte kopie van die Amerikaanse “evangelicals” se agenda. Die tydskrif is vir my baie dogmaties en ongenuanseerd. Die tydskrif is gevaarlik, want dit vereng die leser se denke tot ‘n baie klein kognitiewe boksie, waar daar geen ruimte meer is vir enige alternatiewes nie.

  6. Ek stem heelhartig met B i b saam. Goeie artikel, Retha. Dit sal my aangenaam verras indien Juig/Joy wel die artikel sou druk. Ongeredigeerd. Ek vermoed die “bevryding” in denke is soms waarteen die meer fundamentalistiese groepering gekant is.

  7. Baie dankie vir die positiewe kommentaar. Glo my, op die oomblik het ek dit nodig. Daar het vantevore ‘n Emil Jung op my blog kommentaar gelewer, dis nie jy nie, né?

  8. Een en dieselfde🙂

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Change )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Change )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Change )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Change )

Connecting to %s